अध्याय १५ को समग्र आशय:

अध्याय १५, "पुरुषोत्तमयोग," एक छोटो तर गहिरो अध्याय हो जसले भौतिक संसारको प्रकृति र त्यसबाट मुक्तिको मार्गलाई व्याख्या गर्न एक उल्टो बरको रूखको शक्तिशाली रूपक प्रयोग गर्दछ। यो अध्यायले सम्पूर्ण वैदिक ज्ञानको सारांश प्रदान गर्दछ र परम पुरुष (पुरुषोत्तम) को परम सत्यलाई प्रकट गर्दछ।

अध्यायको सुरुवात कृष्णले भौतिक संसारलाई एक अनन्त, उल्टो बरको रूख (अश्वत्थ) को रूपमा प्रसिद्ध वर्णन गर्दै सुरु हुन्छ। यसको जरा स्वर्गमा (ब्रह्ममा) छ, र यसका हाँगाहरू तलतिर बढ्छन्, जसले ब्रह्माण्डमा जीवनका विभिन्न रूपहरूलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। यस रूखका पातहरू वैदिक भजनहरू हुन्, र यसका हाँगाहरू तीन गुणहरूद्वारा पोषित हुन्छन्।

भगवान् कृष्ण हामीबाट के चाहनुहुन्छ (अध्याय १५ को सन्दर्भबाट):

अध्याय १५ हाम्रो साँचो पहिचान र परमात्मासँगको हाम्रो सम्बन्धलाई बुझ्ने एक मार्गदर्शक हो। यस अध्यायबाट, हामी बुझ्न सक्छौं कि कृष्ण हामीबाट निम्न कुराहरू चाहनुहुन्छ:

1. भौतिक संसारको फसाउने प्रकृतिलाई चिन्नुहोस्: उल्टो बरको रूखको रूपक भौतिक संसारको भ्रामक र फसाउने प्रकृतिको एक शक्तिशाली अनुस्मारक हो। कृष्ण चाहनुहुन्छ कि हामीले यो बुझौं कि जबसम्म हामी यस संसारको फलमा आसक्त रहन्छौं, हामी जन्म र मृत्युको चक्रमा बाँधिनेछौं।
2. अनासक्ति विकास गर्नुहोस्: यस फन्दाबाट आफूलाई मुक्त गर्ने एकमात्र तरिका अनासक्ति विकास गर्नु हो। कृष्ण चाहनुहुन्छ कि हामी अनासक्तिको बञ्चरोलाई तिखारौं र हाम्रो भौतिक इच्छाहरूको जरालाई काटौं।
3. परम वास खोज्नुहोस्: कृष्ण चाहनुहुन्छ कि हामी हाम्रो ध्यानलाई अस्थायी, नाशवान संसारबाट हटाएर परम पुरुषको अनन्त, अविनाशी वासतर्फ मोडौं। यो कुनै भौतिक स्थान होइन, बरु चेतनाको एक अवस्था हो, परमात्मासँग एक हुनुको अवस्था हो।
4. आफ्नो साँचो पहिचानलाई परमात्माको एक झिल्काको रूपमा बुझ्नुहोस्: कृष्णको घोषणा कि हामी सबै उहाँकै अनन्त अंश हौं, अपार आशा र सम्मानको सन्देश हो। उहाँ चाहनुहुन्छ कि हामीले यो जानौं कि हामी तुच्छ, नश्वर प्राणी होइनौं, बरु दिव्य आत्मा हौं जसको परमात्मासँग गहिरो र अनन्त सम्बन्ध छ।
5. सृष्टिको सबैमा परमात्मालाई देख्नुहोस्: कृष्णको आफ्नो सर्वव्यापी प्रकृतिको प्रकाश जीवनको हरेक पक्षमा परमात्मालाई हेर्ने आह्वान हो। उहाँ चाहनुहुन्छ कि हामी उहाँलाई सूर्यको प्रकाशमा, हाम्रो भोजनको पोषणमा, र हाम्रै अस्तित्वको मूलमा देखौं।
6. उहाँलाई परम पुरुषको रूपमा चिन्नुहोस्: यस अध्यायमा कृष्णको अन्तिम घोषणा भक्तिको जीवनको लागि एक आह्वान हो। उहाँ चाहनुहुन्छ कि हामी उहाँलाई केवल एक अवैयक्तिक, सर्वव्यापी शक्तिको रूपमा मात्र होइन, बरु परम पुरुष, हाम्रो मायालु, हेरचाह गर्ने, र सधैं उपस्थित मित्रको रूपमा चिनौं।

सारांशमा, अध्याय १५ सम्पूर्ण वैदिक ज्ञानको एक संक्षिप्त र गहिरो सारांश हो। कृष्ण चाहनुहुन्छ कि हामी ज्ञानी बनौं, वास्तविकताको प्रकृतिलाई बुझौं, र हाम्रो साँचो घर परम पुरुषको मायालु अँगालोमा खोजौं।