अध्याय १४ को समग्र आशय:

अध्याय १४, "गुणत्रयविभागयोग," गहिरो विश्लेषणको अध्याय हो, जहाँ भगवान् कृष्णले तीन "गुण" वा भौतिक प्रकृतिका मोडहरूको प्रकृतिबारे व्याख्या गर्नुहुन्छ: सत्त्व (राम्रोपन, शुद्धता, प्रकाश), रजस् (जोश, क्रियाकलाप, इच्छा), र तमस् (अज्ञान, जडता, अन्धकार)। उहाँले व्याख्या गर्नुहुन्छ कि कसरी यी तीन गुणहरू, जुन भौतिक प्रकृतिबाट जन्मेका हुन्, अमर आत्मालाई नश्वर शरीर र जन्म-मृत्युको चक्रमा बाँध्छन्।

अध्यायको सुरुवात कृष्णले परम ज्ञान प्रदान गर्ने प्रतिज्ञा गर्दै सुरु हुन्छ, जसलाई जानेर सबै महान् ऋषिहरूले परम सिद्धि प्राप्त गरेका छन्। उहाँले त्यसपछि सृष्टिको प्रक्रियाबारे व्याख्या गर्नुहुन्छ: उहाँले भौतिक प्रकृति (महत् ब्रह्म) लाई चेतनाको बीउले गर्भधान गर्नुहुन्छ, र यस मिलनबाट, सबै प्राणीहरू जन्मिन्छन्।

भगवान् कृष्ण हामीबाट के चाहनुहुन्छ (अध्याय १४ को सन्दर्भबाट):

अध्याय १४ आत्म-अवलोकन र आत्म-उत्थानको लागि एक मार्गदर्शक हो। यस अध्यायबाट, हामी बुझ्न सक्छौं कि कृष्ण हामीबाट निम्न कुराहरू चाहनुहुन्छ:

1. तपाईंलाई प्रभाव पार्ने शक्तिहरू बुझ्नुहोस्: स्वतन्त्रताको पहिलो पाइला भनेको तपाईंलाई बाँधिरहेका शक्तिहरूलाई बुझ्नु हो। कृष्ण चाहनुहुन्छ कि हामी हाम्रो आफ्नै मनको उत्सुक पर्यवेक्षक बनौं र हाम्रो भित्र तीन गुणहरूको खेललाई चिनौं। कुनै पनि समयमा कुन गुण प्रबल छ भनेर बुझेर, हामी यसको प्रभावबाट आफूलाई मुक्त गर्न सुरु गर्न सक्छौं।
2. सत्त्वको लागि प्रयास गर्नुहोस्: जबकि सबै तीन गुणहरू बन्धनको एक रूप हुन्, सत्त्व आध्यात्मिक प्रगतिको लागि सबैभन्दा अनुकूल छ। कृष्ण चाहनुहुन्छ कि हामी एक सात्त्विक जीवनशैली विकास गरौं—एक यस्तो जीवनशैली जुन शुद्धता, शान्ति, र ज्ञानद्वारा विशेषता हो। यसमा सात्त्विक भोजन खाने, सात्त्विक गतिविधिहरूमा संलग्न हुने, र सात्त्विक मानिसहरूसँग संगत गर्ने समावेश छ।
3. रजस् र तमस्का खतराहरूबारे सचेत रहनुहोस्: कृष्णले हामीलाई अत्यधिक जोश र अज्ञानका खतराहरूबारे चेतावनी दिनुहुन्छ। उहाँ चाहनुहुन्छ कि हामी लोभ, क्रोध, र भ्रमको विनाशकारी प्रकृतिप्रति सजग रहौं, र यी नकारात्मक गुणहरूलाई जित्नको लागि एक सचेत प्रयास गरौं।
4. एक अनासक्त साक्षी बन्नुहोस्: अन्तिम लक्ष्य भनेको सबै तीन गुणहरूलाई पार गरेर तिनीहरूको खेलको एक अनासक्त साक्षी बन्नु हो। कृष्ण चाहनुहुन्छ कि हामीले यो महसुस गरौं कि हामी गुणहरू होइनौं, बरु तिनीहरूभन्दा परको शुद्ध चेतना हौं।
5. प्रेम र भक्तिका साथ परमात्माको सेवा गर्नुहोस्: कृष्णले प्रकट गर्नुहुन्छ कि गुणहरूलाई पार गर्ने सबैभन्दा सीधा तरिका भक्तियोगको मार्ग हो। उहाँ चाहनुहुन्छ कि हामी हाम्रो जीवनलाई उहाँको प्रेमपूर्ण सेवामा समर्पित गरौं, सधैं उहाँको बारेमा सोचौं, र उहाँलाई हाम्रो जीवनको सर्वोच्च लक्ष्य बनाऔं। यसो गर्दा, हामी सजिलैसँग भौतिक प्रकृतिको सागर पार गर्न सक्छौं।
6. आफ्ना अपूर्णताहरूबाट निरुत्साहित नहुनुहोस्: तीन गुणहरूको ज्ञान अपराध वा आत्म-आलोचनाको स्रोत बन्नको लागि होइन। यो आत्म-जागरूकता र आत्म-सुधारको लागि एक उपकरण हो। कृष्ण चाहनुहुन्छ कि हामी आफैप्रति दयालु होऔं र एक अधिक सात्त्विक र आध्यात्मिक जीवनशैलीतर्फ बढ्नको लागि एक इमानदार र निरन्तर प्रयास गरौं।

सारांशमा, अध्याय १४ गहिरो मनोवैज्ञानिक र आध्यात्मिक अन्तरदृष्टिको अध्याय हो। कृष्ण चाहनुहुन्छ कि हामी आत्म-जागरूक होऔं, हाम्रो आफ्नै चेतनाभित्र चलिरहेका सूक्ष्म शक्तिहरूलाई बुझौं, र यो ज्ञानलाई भौतिक संसारको बन्धनबाट आफूलाई मुक्त गर्न र शुद्ध, बिना शर्त स्वतन्त्रताको अवस्था प्राप्त गर्न प्रयोग गरौं।